Chuyên khoa
Khoa Xét nghiệm – Xét nghiệm máu và nước tiểu là hai phương pháp cận lâm sàng cơ bản, giúp đánh giá toàn diện sức khỏe. Thông qua các chỉ số phân tích, bác sĩ có thể tầm soát và phát hiện sớm các bệnh lý về gan, thận, tiểu đường, nhiễm trùng hoặc rối loạn chuyển hóa.
Chỉ số men gan là kết quả của xét nghiệm gan, gồm những thông số thể hiện tình trạng tổn thương của gan.
Gan là bộ phận nằm dưới cơ hoành, ở phần góc tư phía trên bên phải của cơ thể, có chức năng chuyển hóa nhiều chất khác nhau, tổng hợp protein và sản xuất enzyme tiêu hóa. Bên cạnh đó, gan cũng góp phần trong quá trình trao đổi chất của cơ thể như là điều hòa tế bào hồng cầu, tổng hợp và lưu trữ glucose.
Men gan là các enzyme ở trong gan, có chức năng tạo ra những vận chuyển hóa học trong cơ thể, điển hình như: sản xuất mật, sản xuất chất làm đông máu, phân hủy thức ăn, phân lọc và đào thải độc chất, chống lại nhiễm trùng… Những chỉ số men gan phổ biến thường thấy trong các kết quả xét nghiệm bao gồm: AST, ALT, ALP, GGT…
Khi gan bị tổn thương hoặc rối loạn chức năng, nó sẽ phóng thích các enzyme vào máu. Do trong máu luôn tồn tại lượng men gan nhất định và chúng sẽ tiết ra máu khi có sự tổn thương xảy ra ở tế bào gan. Vì vậy, xét nghiệm gan vốn được chỉ định để xác định chính xác nguồn gốc của loại tổn thương hiện tại dựa trên mức độ tăng hay giảm của men gan. Tuy nhiên, xét nghiệm gan không được dùng để chẩn đoán chức năng gan. Chức năng gan có thể có thể được phân loại dựa trên khả năng sản xuất albumin cũng như các yếu tố đông máu có liên quan đến vitamin K.
Chỉ số men gan là xét nghiệm dùng để đánh giá tình trạng tổn thương, hoại tử ở gan nếu có. Các xét nghiệm chỉ số men gan thường dựa vào nồng độ AST và ALT có trong cơ thể. Thông qua các chỉ số này, bác sĩ sẽ xác định được tình trạng của gan, từ đó tiến hành lựa chọn phương pháp kiểm soát, điều trị phù hợp, kịp thời. Chỉ số men có trong gan ở mức độ bình thường phải đảm bảo các thông số sau:
• Nên làm kiểm tra vào buổi sáng
Kiểm tra chức năng gan vào buổi sáng sớm sẽ cho kết quả được chính xác nhất.
• Không ăn trước khi xét nghiệm
Thông thường, để làm các xét nghiệm kiểm tra chức năng gan, cần phải nhịn ăn ít nhất từ 4 – 6 tiếng để kết quả được chính xác .
• Không sử dụng bất kỳ loại thuốc nào
Các loại thuốc như: Thuốc kháng sinh, thuốc bổ, thuốc chữa bệnh,… tuyệt đối không được dùng trước khi làm xét nghiệm. Việc dùng thuốc sẽ ảnh hưởng tới kết quả các chỉ số trong xét nghiệm.
• Không uống rượu bia, thuốc lá
Tất cả các loại chất kích thích có chứa nicotine hoặc đồ uống có cồn đều không tốt cho sức khỏe của bạn. Đồng thời, chúng khiến các chỉ số kiểm tra bị sai lệch, do đó bạn cần ngưng sử dụng rượu bia hoặc thuốc lá ít nhất 4 giờ trước khi tiến hành các xét nghiệm.
Kiểm tra chức năng gan là việc làm vô cùng cần thiết. Người bệnh có thể vẫn cảm thấy cơ thể khỏe mạnh và sinh hoạt bình thường mà không nghĩ rằng mình đang có nguy cơ mắc bệnh về gan, có thể tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan, thậm chí có thể bị suy gan rất nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy, chúng ta cần theo dõi sức khỏe bằng cách đi kiểm tra chức năng gan thường xuyên 6 tháng 1 lần để có thể phát hiện sớm và ngăn chặn những tình huống xấu có thể xảy ra.
Người bệnh khi xuất hiện những biểu hiện lâm sàng nghi ngờ liên quan đến tổn thương gan sẽ được bác sĩ chỉ định thực hiện hiện xét nghiệm để biết được các chỉ số men gan hiện tại. Những triệu chứng thường là:
Dù vậy, men gan cao lại thường không gây ra triệu chứng gì cụ thể. Người bệnh có thể vô tình được chỉ định đi xét nghiệm men gan khi bác sĩ nhận thấy người bệnh có những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan như:
Bên cạnh đó, xét nghiệm gan cũng được chỉ định thực hiện đối với người bệnh đang thực hiện một phác đồ điều trị hay bắt buộc uống thuốc dài hạn. Xét nghiệm chỉ số men gan ở trường hợp này được chỉ định nhằm xem xét có hay không sự ảnh hưởng của liều lượng thuốc. Thông thường, người bệnh sẽ được yêu cầu làm xét nghiệm chỉ số men gan mỗi 3-6 tháng. Nếu thuốc có tác dụng phụ gây ảnh hưởng đến men gan, bác sĩ sẽ kịp thời đưa hướng xử lý.
