Các xét nghiệm cần làm để đánh giá chức năng thận
1. Các xét nghiệm máu
- Creatinin huyết thanh: Creatinin là một trong những chất được thận đào thải trong quá trình hoạt động của cơ thể. Mức creatinin trong máu của mỗi người có thể khác nhau do chủng tộc, độ tuổi và cân nặng. Nếu bệnh thận tiến triển, mức creatinin trong máu sẽ tăng lên. Dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang có những bất thường nhất định là khi mức creatinin trong máu ở phụ nữ > 1,2 và ở nam giới >1,4.
- Tỷ lệ lọc cầu thận (GFR): Tỷ lệ lọc cầu thận là thước đo xác định chức năng thận đang loại bỏ các chất cặn bã, dư thừa ra khỏi máu như thế nào. Tỷ lệ lọc cầu thận bình thường có thể thay đổi dựa vào độ tuổi. Ở người già, tỷ lệ này có xu hướng giảm. Trung bình, giá trị GFR là 90 hoặc cao hơn. Nếu GFR<15 người bệnh có nguy cơ cao bị suy thận cần chạy thận hoặc ghép thận.
- Blood Urea Nitrogen (BUN): Mức Blood Urea Nitrogen bình thường là trong khoảng từ 7 đến 20. Nếu BUN tăng lên chứng tỏ chức năng thận đang giảm.
- Xét nghiệm acid uric trong máu: Xét nghiệm này ngoài để đánh giá chức năng thận còn dùng để chẩn đoán bệnh Gout. Nồng độ acid uric trong máu ở người bình thường là 180 – 420 mmol/l với nam giới và 150 – 360 mmol/l với nữ giới. Người mắc bệnh thận, gout hay vẩy nến thì nồng độ này trong máu tăng.
- Xét nghiệm sinh hóa máu khác: Protein toàn phần huyết tương: Chỉ số này đánh giá chức năng lọc của cầu thận. Mức bình thường là 60 – 80 g/L, người mắc bệnh thận thường bị giảm protein toàn phần.
- Albumin huyết thanh: Chỉ số này ở người bình thường là 35 – 50g/L, chiến từ 50 – 60% protein toàn phần. Người mắc bệnh cầu thận cấp thì Albumin huyết thanh giảm mạnh.
- Tổng phân tích tế bào máu: Người suy thận mạn tính có thể kèm theo giảm lượng hồng cầu.
2. Xét nghiệm nước tiểu đánh giá chức năng thận
Xét nghiệm chức năng thận qua nước tiểu gồm:
Nước tiểu bình thường có tỉ trọng là 1,01 – 1,020. Nhưng ở người chức năng thận suy giảm, nước tiểu bị giảm độ cô đặc, vì thế tỉ trọng cũng thấp hơn. Xét nghiệm này thường được chỉ định để chẩn đoán cho người nghi ngờ mắc bệnh thận.
Ngoài ra, Protein trong nước tiểu giúp bác sỹ nhận định và chỉ định bệnh nhân thực hiện xét nghiệm đạm niệu 24 giờ.
- Xét nghiệm định lượng đạm niệu 24h
Ở người khỏe mạnh, protein trong nước tiểu là 0 – 0.2g/l/24h. Ở người bị thương tổn cầu thận, suy thận, viêm cầu thận cấp, bệnh lý liên quan như tăng huyết áp, đái tháo đường, lupus ban đỏ,… thì đạm niệu thường tăng 0.3g/l/24h.
Lưu ý quan trọng khi xét nghiệm chức năng thận
Để đảm bảo kết quả xét nghiệm chức năng thận chính xác, bạn cần đặc biệt lưu ý một số điểm sau:
Chuẩn bị trước xét nghiệm
- Xét nghiệm chức năng thận có thể yêu cầu người thực hiện phải nhịn ăn trước một khoảng thời gian nhất định, xin ý kiến bác sĩ về những yêu cầu cụ thể cần thực hiện;
- Đảm bảo uống đủ nước trước khi xét nghiệm nước tiểu để có kết quả chính xác;
- Tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ trong việc lấy mẫu nước tiểu và máu.
Cung cấp đầy đủ thông tin
- Nếu đang trong thời gian sử dụng thuốc (bao gồm thuốc kê đơn, thực phẩm chức năng cũng như các loại thảo dược) để điều trị một số bệnh lý khác, người bệnh cần thông tin đầy đủ và chính xác cho bác sĩ;
- Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào như nhiễm trùng, đau bụng hay tình trạng sức khỏe đặc biệt, hãy thông tin đầy đủ cho bác sĩ nắm bắt được.
Việc tuân thủ những lưu ý trên đây sẽ giúp bạn có được kết quả chính xác và đáng tin cậy. Sau khi có kết quả, hãy lắng nghe tư vấn của bác sĩ về ý nghĩa của các chỉ số cũng như các bước tiếp theo trong quá trình điều trị và theo dõi bệnh.
