Chuyên khoa

Xét nghiệm mỡ máu

Khoa Xét nghiệm –  Xét nghiệm máu và nước tiểu là hai phương pháp cận lâm sàng cơ bản, giúp đánh giá toàn diện sức khỏe. Thông qua các chỉ số phân tích, bác sĩ có thể tầm soát và phát hiện sớm các bệnh lý về gan, thận, tiểu đường, nhiễm trùng hoặc rối loạn chuyển hóa.

Xét nghiệm mỡ máu là gì?

Xét nghiệm mỡ máu (blood lipid test) là một xét nghiệm máu để đo lượng cholesterol và chất béo trung tính có trong máu. Xét nghiệm này rất quan trọng và được thực hiện thường quy nhằm xác định nguy cơ tích tụ chất béo (mảng) trong động mạch có thể dẫn đến thu hẹp hoặc tắc nghẽn động mạch khắp cơ thể (xơ vữa động mạch).

Trong máu và dịch máu (huyết dịch) có rất nhiều thành phần khác nhau như: mỡ máu, hồng cầu, tiểu cầu, bạch cầu, các yếu tố đông máu, kháng thể, muối khoáng, nước… Mỡ máu (lipid máu) là cách gọi chung cho tất cả các loại mỡ có trong huyết dịch, mỡ máu bao gồm nhiều thành phần khác nhau.

Phương pháp này giúp kiểm tra định lượng cholesterol toàn phần, đồng thời phân tích cụ thể từng loại mỡ máu như: Triglyceride, HDL-C (cholesterol tốt), LDL-C (cholesterol xấu)… trong máu. Cholesterol là chất béo steroid, mềm, màu vàng nhạt.

Cholesterol là thành phần quan trọng trong máu, có mặt trong các mô của cơ thể, tham gia vào cấu tạo một số hormone, cấu trúc màng tế bào, vận hành chức năng của não, giúp cung cấp năng lượng cho cơ thể, dự trữ vitamin, tiền chất tạo vitamin D.

Vì cholesterol là chất mỡ không tan trong nước nên để di chuyển trong máu, buộc phải kết hợp với protein để “tự do” di chuyển. Cholesterol chỉ gây hại khi xảy ra tình trạng rối loạn cholesterol do tăng cao trong máu. Nếu mỡ máu cao, người bệnh đối diện nguy cơ xơ vữa động mạch dẫn đến đột quỵ, tai biến mạch máu não… Để biết được nồng độ cholesterol cao hay thấp, người bệnh phải xét nghiệm mỡ máu.

Vì sao cần xét nghiệm mỡ máu?

Tổng hội Y học Việt Nam cảnh báo gần 50% người thành thị bị mỡ máu cao. Hiện gần 4,4 triệu người trên thế giới tử vong liên quan đến mỡ máu cao, tương đương 7,78% số ca tử vong do các bệnh mạn tính không lây gây ra.

Điều đáng lo khi người có mỡ máu xấu không có dấu hiệu hay triệu chứng khác thường. Người bệnh được phát hiện khi vô tình đi khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm máu, điều trị các bệnh khác, nhiều trường hợp ghi nhận mỡ máu cao khi xảy ra tai biến mạch máu não, đột quỵ. Vì vậy, người dân cần khám sức khỏe định kỳ để bác sĩ tầm soát nguy cơ diễn tiến đến các bệnh tim mạch, bệnh mạch máu.

Xét nghiệm mỡ máu thường được chỉ định cho tất cả đối tượng ở độ tuổi trung niên trở lên, người có người thân trong gia đình có mỡ máu cao, thừa cân béo phì, nguy cơ bị tim mạch, mạch máu, đái tháo đường, bệnh thận, suy giáp…; thậm chí người dân thành thị có thể xét nghiệm sớm từ 20 tuổi do lối sống lười vận động, dùng nhiều thức ăn nhanh.

Một số lưu ý khi xét nghiệm mỡ máu

Thời điểm xét nghiệm

  • Tùy vào thời điểm lấy máu, nồng độ một số chất có thể thay đổi, đơn cử như xét nghiệm nồng độ cortisol, sắt huyết thanh, đường huyết sẽ cao nhất vào buổi sáng từ 6 – 8 giờ nhưng giảm dần vào buổi chiều và đến nửa đêm. Do đó, thời điểm lấy máu xét nghiệm mỡ máu tốt nhất nên thực hiện vào buổi sáng.

Nhịn ăn

  • Người bệnh cần nhịn ăn tối thiểu 10 tiếng, việc ăn uống quá mức dẫn đến huyết tương/huyết thanh đục sẽ gây sai số.
  • Không uống sữa, cafe, hút thuốc…
  • Không hút thuốc lá trong thời gian lấy máu, tránh uống rượu bia, thức uống có ga quá mức vào đêm trước ngày lấy máu và tốt nhất là trước thời điểm xét nghiệm 24 giờ. Nếu không, kết quả xét nghiệm máu sẽ không chính xác do thuốc lá, các loại nước này tác động đến chỉ số sinh hóa máu.

Uống đủ nước

  • Uống nước lọc đầy đủ rất cần thiết, giúp người bệnh tránh mệt mỏi, bụng đói do chưa thể ăn sáng. Chưa kể, uống đủ nước góp phần giúp người bệnh giảm căng thẳng vì ít khi đi khám bệnh hay sợ lấy máu.

 

 

 

 

Đang tải...